8. Verslag van de raad van commissarissen

De raad van commissarissen (rvc) houdt toezicht op het functioneren van het bestuur en de algemene gang van zaken binnen Dudok Wonen. De rvc bewaakt het behalen van de maatschappelijke doelstellingen binnen de vastgestelde kaders. Daarnaast hebben we een netwerkrol: we vragen en krijgen informatie van stakeholders. In de rol van klankbord en sparringpartner geven wij het bestuur gevraagd en ongevraagd advies. Ook heeft de rvc de rol van werkgever voor het bestuur.

De taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de rvc staan beschreven in de statuten van Dudok Wonen. De visie die de raad heeft op haar toezicht is beschreven in de Bestuurs- en Toezichtsvisie.

Op verschillende manieren stelden wij ons op de hoogte van de algemene gang van zaken: we ontvangen van de bestuurder onder meer viermaandelijkse rapportages, het risicorapport, het jaarverslag, de jaarrekening en de managementletter van de accountant. Daarnaast spraken we vanuit onze toezichthoudende rol met de bestuurder over de opvolging van de bevindingen in de managementletter, de inrichting van de organisatie en de aanpak en voortgang van het actieplan ‘Huis op Orde’. Dit is een plan voor verbetering van de interne organisatie.

We voerden gesprekken met de bestuurder en het managementteam, de huurdersbelangenvereniging (HBV), andere stakeholders en de ondernemingsraad (OR). Daarnaast voerden we gesprekken met de accountant en de organisatiecontroller.

Daarnaast keurden we deze besluiten goed van het bestuur van de twee B.V.’s. Ook deze besluiten zijn voorbereid in de auditcommissie.  

De rvc geeft de bestuurder als ‘sparringpartner’ gevraagd en ongevraagd advies. Dit gebeurt tijdens de rvc-vergaderingen en ad hoc als dat nodig of wenselijk is. Hierbij is altijd aandacht voor behoud van rollen en verantwoordelijkheden.

Vanuit onze adviesrol spraken we in 2024 met de bestuurder over:

• Project Circusterrein. Hier worden 400 flexwoningen geplaatst. Het is een gezamenlijk project met collega-corporaties De Alliantie en G&O en de gemeente Hilversum. Door het type project spraken we uitgebreid met de bestuurder, met name over de risico’s. Het gaat namelijk om woningen die worden neergezet voor 15 jaar, er is geen zekerheid over wat er daarna met de woningen gebeurt. Ook spraken we over de risico’s van nauwe samenwerking met de collega-corporaties en schaal van het project.
• Werkgebied Almere was regelmatig onderwerp van gesprek met de bestuurder. In 2021 heeft Dudok Wonen voor het eerst prestatieafspraken gesloten met de gemeente, nadat de gemeente ons enkele jaren daarvoor gevraagd had toe te treden. Inmiddels is duidelijk dat de andere corporaties de vraag in Almere goed kunnen opvangen. De ontwikkelmogelijkheden voor Dudok Wonen in Hilversum en Gooise Meren zijn sindsdien verbeterd. Ook zijn de marktomstandigheden veranderd. Dit alles leidde tot de conclusie van bestuurder en raad dat Almere niet langer wordt gerekend tot het primaire werkgebied.
• Sociale koop. De marktomstandigheden zijn de afgelopen jaren veranderd: bouwprijzen en rente zijn sterk gestegen. Bij de uitvoering van de strategie 2023+ is de keuze gemaakt om prioriteit te geven aan tenminste behoud van de sociale huurwoningenvoorraad in Hilversum en Gooise Meren en verbetering van de kwaliteit van het bestaande bezit. Dit betekent dat geen financiële ruimte meer beschikbaar is voor nieuwe sociale koopcontracten. Daarom is besloten sociale koop niet meer aan te bieden vanaf 2025. Dit was geen makkelijk besluit, omdat Dudok Wonen al 20 jaar sociale koop aanbiedt. Maar het is nodig om beter te kunnen presteren op de andere doelen, namelijk de sociale huurvoorraad en kwaliteit van de huurwoningen. De raad deelt deze conclusie.

Deze onderwerpen leidden vervolgens tot besluitvorming door de directeur-bestuurder, waarna de raad deze besluiten goedkeurde. Zie ook paragraaf 8.2 hierboven.

Daarnaast spraken we met de bestuurder over:

• ‘Huis op Orde’.  Dit is een actieplan om de interne organisatie te verbeteren. Deze acties zijn geformuleerd op basis van de bevindingen van de nieuwe bestuurder uit haar ‘100 dagen’-analyse en de punten van de accountant in de managementletter. De Autoriteit woningcorporaties heeft in 2024 laten weten dat zij het risicomanagement bij Dudok Wonen niet voldoende passend vindt bij de risico’s. Mede naar aanleiding hiervan heeft een externe audit plaatsgevonden naar het risicomanagement. Elke vergadering spreekt de raad met de bestuurder over de voortgang van de actiepunten uit hoofde van het ‘Huis op Orde’.
• Organisatie inrichting en vorming managementteam (MT). De raad sprak over de organisatie-inrichting en vorming van het nieuwe MT. De raad heeft daarbij de bestuurder geadviseerd over gewenste competenties voor de nieuwe MT-leden.

Ons netwerk hebben we nodig om goede keuzes te kunnen maken over de maatschappelijke meerwaarde van Dudok Wonen. We gingen in overleg met deze stakeholders:

Het jaar 2024 was het eerste ‘volle’ jaar van directeur-bestuurder Jacqueline van Ham. De selectie- en remuneratiecommissie (hierna korten we dit af tot ‘remuneratiecommissie’) reflecteerde regelmatig met de directeur-bestuurder op de voortgang van de bestuurlijke opdracht en de ervaringen van de bestuurder binnen en buiten de organisatie. Expliciete punten van bespreking en reflectie waren de gewenste veranderopgaven en de vorming en ontwikkeling van het MT. Ook tijdens de rvc-vergaderingen bespraken we deze onderwerpen.

De raad is tevreden over de beweging in de organisatie die het afgelopen jaar is ingezet, waarbij executiekracht, focus en eigenaarschap zichtbaar zijn. De raad is content met het leiderschap van de directeur-bestuurder en de ontwikkeling van het MT.

Binnen de rvc zijn 2 commissies actief die zorgen dat de raad haar taken goed kan vervullen: de auditcommissie en de selectie- en remuneratiecommissie (afgekort remuneratiecommissie).  Deze commissies bereiden bepaalde onderwerpen voor, voorafgaand aan besluitvorming in de raad. Beide commissies hebben een eigen reglement waarin de taken zijn beschreven.

De raad van commissarissen komt in principe 2 keer per jaar bijeen voor een niet-besluitvormende conferentie. Bij deze bijeenkomsten nodigen we medewerkers uit de organisatie uit. Vaak nemen ook externen deel aan de conferentie, met een expertise die aansluit bij het onderwerp. De voorbereiding is een samenwerking tussen medewerkers van Dudok Wonen en de rvc. In 2024 hielden we 2 werkconferenties.

De rvc voert jaarlijks een zelfevaluatie uit. Ook vindt aan het eind van elke vergadering een korte evaluatie plaats van proces, inhoud en sfeer van de vergadering.

De raad van commissarissen bestaat uit 5 leden. De statuten schrijven voor, dat de raad divers is: de raad moet voor tenminste een derde uit mannen en tenminste een derde uit vrouwen bestaan. Eind 2024 voldeden wij aan dit vereiste: onze rvc bestond uit 2 mannen en 3 vrouwen. Alle leden van de rvc zijn lid van de vereniging van de VTW.

Leden van de raad worden benoemd voor een periode van 4 jaar. Herbenoeming is maximaal één periode. Van de 5 leden van de rvc zitten er 4 in hun tweede termijn. Dat betekent dat vanaf 2025 in een relatief hoog tempo de raad wordt vernieuwd. De raad realiseert zich dat dit verlies aan ervaring en opgebouwde kennis betekent. Om te zorgen voor een zorgvuldige inwerkperiode van nieuwe commissarissen, besloten we dat we nieuwe rvc-leden voortaan benoemen met een overlap van maximaal 6 maanden met het aftredende lid. In 2024 werden de statuten aangepast om dit mogelijk te maken. Ook het rvc-reglement werd hierop aangepast.

Alle leden van de rvc hebben voldoende permanente educatie–punten behaald in 2024.
Corporatiecommissarissen zijn per kalenderjaar verplicht minimaal 5 uren aan permanente educatie (PE)-activiteiten te volgen. Het vereiste aantal PE-punten is afhankelijk van de zittingsduur van de leden. Leden van onze rvc nemen geregeld deel aan in- en externe workshops, seminars en opleidingsprogramma’s.

In 2023 is besloten om een traineeplek in de raad aan te bieden aan een ‘commissaris in opleiding’. De raad vindt het belangrijk om bij te dragen aan opleiding van nieuwe commissarissen in het algemeen. Van april 2023 – juni 2024 is de eerste trainee gestart: Nanda Haverkamp.

De trainee krijgt de gelegenheid deel te nemen aan alle bijeenkomsten van de raad. Eén van de commissarissen is aangewezen als begeleider. De trainee heeft geen stemrecht bij te nemen besluiten. De raad is enthousiast over de toegevoegde waarde van de traineeplek. In de toekomst wil zij vaker ruimte maken voor een trainee.  

Sinds 1 januari 2013 geldt de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semi-publieke sector (WNT). De leden van de rvc ontvangen een jaarlijkse vergoeding, onafhankelijk van het aantal bestede uren. De jaarlijkse vergoeding wordt vastgesteld volgens de ‘adviesregeling honorering commissarissen’ van de vereniging van toezichthouders in de volkshuisvesting. Dit betekent dat de maximale jaarlijkse vergoeding lager is dan de maxima van de WNT. Er is geen vaste onkostenvergoeding.

Over 2024 ontvingen de leden van de raad € 15.600. De voorzitter ontving € 23.400.

Het jaar 2024 was een bewogen jaar. De roep om het realiseren van de maatschappelijke opgaven door de buitenwereld klinkt luider dan ooit. Dudok Wonen wil graag presteren om zo goed mogelijk aan die verwachtingen te beantwoorden. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging van de inzet van mensen en middelen. Daarom zijn belangrijke keuzes gemaakt over het werkgebied en sociale koop. Ondertussen zijn de bouwkosten, rentekosten en lonen sterk gestegen. De politiek zorgt ervoor dat onze opbrengsten niet gelijk opgaan met de stijging van de kosten. Als de politieke en economische situatie de komende jaren niet verandert, betekent dit dat de investeringen in de volkshuisvesting stoppen. Voor de hele sector geldt dat er geen sprake is van een duurzaam prestatiemodel. Dat is onwenselijk en vraagt op korte termijn aandacht van de overheden, corporaties, branchevereniging Aedes en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw.

De raad realiseert zich dat het onzekere tijden zijn voor medewerkers, waarin de organisatie toewerkt naar meer executiekracht, focus en eigenaarschap. Hierbij blijft de inzet en drive om de maatschappelijke ambities zo goed mogelijk te vervullen duidelijk voelbaar en zichtbaar. Dat verdient een compliment en woord van dank! 

Samen met de directeur-bestuurder en medewerkers blijven we ons inzetten om Dudok Wonen zo goed mogelijk te laten presteren voor de maatschappelijke opgave – voor de huidige én toekomstige bewoners, op korte en lange termijn. In 2025 concentreren we ons daarbij op de afronding van de acties vanuit het ‘Huis op Orde’, verdere verbetering van de executiekracht in de organisatie en de uitwerking van de strategie en aanpak van leefbaarheid en veerkrachtige wijken.  

We zijn bezorgd over de onzekerheden en instabiliteit in de politieke besluitvorming. Opgelucht hebben wij kennis genomen van het intrekken van het voorstel door de minister van VRO inzake huur bevriezing wat naar onze mening 4 maanden naar het afsluiten van woonakkoord van onbehoorlijk bestuur getuigde. Tegelijkertijd houden wij zorg en roepen het  (toekomstige) kabinet om dergelijke volatiliteit in besluitvorming te voorkomen teneinde ambities van volkshuisvesting in het algemeen en Dudok Wonen in bijzonder waar te blijven maken.